Zerdeçal (zerdeçöp , safran kökü, sarıboya, zerdeçav, hint safranı, CURCUMA LONGA, Zingiberaceae) polifenolik bir bileşiktir.
Zerdeçal sarı çiçekli, büyük yapraklı ve rizomlu çok yıllık otsu bir bitkidir. Başta Pakistan, Hindistan, Çin ve Bangladeş olmak üzere Asya’nın tropik bölgelerinde yetişir. Bitkinin toprak altındaki ana rizomları yumurta veya armut seklindedir. Yan rizomları ise parmak şeklindedir. Rizomların üst yüzü sarımsı, iç yüzü ise sarı renklidir. Acımsı bir tadı vardır.
Zerdeçal bitkisi, zencefil ailesine ait olup, en önemli etken maddesi curcumindir. Zerdeçal polifenollerden zengindir ve curcuminin iki totomerik formları keto ve enoldür. Katı faz ve çözelti enol şeklini dengelemektedir. Curcumin, boron nicelendirmek için kullanılabilir. Rosocyanine olarak bilinen kırmızı renkli bir bileşik oluşturan borik asit ile reaksiyona girer.
Curcumin gıda renklendirici olarakta kullanılmaktadır.
Piyasada parmak şeklinde (rizom) ve toz şeklinde bulunur. İçinde onlarca etken madde bulunur. Fakat aktif maddesi curcumindir. Zerdeçal tozunun yaklaşık 1:30- 1:100 kadarı curcumin etken maddesi oluşturmaktadır. 1 silme tatlı kaşığı zerdeçal 3 gramdır; ortalama 30-90 mg curcumin içerir. |